Wyobra\u017cacie sobie sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej dzielicie faktyczn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 romantyczn\u0105 i cielesn\u0105 z kilkoma kobietami lub kilkoma m\u0119\u017cczyznami? Dla wi\u0119kszo\u015bci przedstawicieli naszego spo\u0142ecze\u0144stwa jest to wci\u0105\u017c niewyobra\u017calna relacja. Wszak standardem kulturowym jest ma\u0142\u017ce\u0144stwo z\u0142o\u017cone jedynie z kobiety i m\u0119\u017cczyzny, a wszelkie odst\u0119pstwa od tego cz\u0119sto s\u0105 traktowane jako wypaczenia (do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, \u017ce bigamia, czyli zawarcie ma\u0142\u017ce\u0144stwa w czasie pozostawania w innym, \u201estarym\u201d, jest karalna \u2013 mo\u017cna przez to trafi\u0107 nawet na dwa lata do wi\u0119zienia!).
\nTymczasem istnieje grupa ludzi, kt\u00f3rzy faktycznie \u017cyj\u0105 w zwi\u0105zku z wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 partner\u00f3w, i to za ich przyzwoleniem! Poliamory\u015bci, bo tak ich nazywamy, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od swingers\u00f3w \u2013 w przypadku tych pierwszych wa\u017cny jest przede wszystkim zwi\u0105zek emocjonalny z pozosta\u0142ymi cz\u0142onkami grupy, natomiast swingersi, jak pisali\u015bmy w jednym z wcze\u015bniejszych temat\u00f3w, pozostaj\u0105 w uczuciach tylko z jednym partnerem, twierdz\u0105c zreszt\u0105, \u017ce stosunek seksualny z innymi osobami umacnia to, co dziel\u0105 ze swoimi m\u0119\u017cczyznami czy kobietami.
\nCzym dok\u0142adnie jest poliamoria? Jakie zasady panuj\u0105 w takich relacjach? I ostatecznie \u2013 czy poliamoria jest te\u017c popularna w Polsce? Sprawd\u017amy to.<\/p>\n
Si\u0119gaj\u0105c do greki i \u0142aciny, mo\u017cna \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107 dwa cz\u0142ony \u2013 poli, czyli \u201ewielo\u015b\u0107\u201d i amour, czyli \u201emi\u0142o\u015b\u0107\u201d. Poj\u0119cie to zosta\u0142o wykute przez ameryka\u0144sk\u0105 par\u0119 w latach 80., Morning Glory i Oberona Zellowe. S\u0105 to relacje mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi osobami, kt\u00f3re jawnie \u017cyj\u0105 ze sob\u0105, co oznacza, \u017ce ka\u017cdy uczestnik takiego uk\u0142adu wie o istnieniu pozosta\u0142ych. Najwa\u017cniejszy jest tu zwi\u0105zek emocjonalny, cho\u0107 cz\u0119sto (ale nie zawsze) podkre\u015bla si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 zalet\u0105 jest swoboda seksualna mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi osobami.
\nJawno\u015b\u0107 istnienia r\u00f3\u017cnych partner\u00f3w jest szalenie istotna. Je\u015bli fakt ten utrzymuje si\u0119 w tajemnicy, traktowane jest to w\u00f3wczas jako zdrada. Nie zmienia to faktu, \u017ce w takich relacjach zazwyczaj wyodr\u0119bnia si\u0119 para, kt\u00f3r\u0105 \u0142\u0105cz\u0105 wyj\u0105tkowo silne relacje emocjonalne. Nie jest to oczywi\u015bcie regu\u0142\u0105 \u2013 tyle, ile uk\u0142ad\u00f3w poliamorycznych, tyle zasad i prawide\u0142.<\/p>\n
Najistotniejsz\u0105 zasad\u0105 jest przede wszystkim wy\u017cej wspomniana regu\u0142a \u2013 najwa\u017cniejsze jest to, aby ka\u017cdy partner seksualny i emocjonalny takiego zwi\u0105zku by\u0142 jawny. Innymi s\u0142owy, je\u015bli nawet pojawi si\u0119 kto\u015b nowy w takiej sieci, wa\u017cne jest, by przedstawi\u0107 go pozosta\u0142ym cz\u0142onkom uk\u0142adu. Wszyscy pozostali r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 wej\u015b\u0107 w intymne relacje z tak\u0105 osob\u0105, na co pozwala im owa jawno\u015b\u0107. Wbrew pozorom lojalno\u015b\u0107 i wierno\u015b\u0107 w takich uk\u0142adach s\u0105 bardzo wa\u017cne.
\nDrug\u0105 istotn\u0105 zasad\u0105 jest otwarto\u015b\u0107 zwi\u0105zku. W zasadzie ka\u017cdy mo\u017ce wej\u015b\u0107 i wyj\u015b\u0107 z tego uk\u0142adu, kiedy zechce. Jednak w chwili wchodzenia w tak\u0105 relacj\u0119, musz\u0105 by\u0107 w pe\u0142ni poddani zasadom. Istotne jest te\u017c to, \u017ce trzeba szanowa\u0107 tak\u017ce wolno\u015b\u0107 i relacje innych \u2013 nie mo\u017cna wykazywa\u0107 zazdro\u015bci wobec os\u00f3b, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 w takim zwi\u0105zku. Tak samo, jak niewskazana jest zaborczo\u015b\u0107 \u2013 decyduj\u0105c si\u0119 na \u017cycie w poliamorii, przystajemy na to, \u017ce na przyk\u0142ad w tym momencie ten konkretny partner z t\u0105 wybran\u0105 partnerk\u0105 maj\u0105 ochot\u0119 na to, by poby\u0107 sami, a nie w gronie pozosta\u0142ych.<\/p>\n
Dla os\u00f3b, kt\u00f3re wybieraj\u0105 taki styl \u017cycia, monogamia nie tyle jest przewarto\u015bciowana, co nienaturalna. Niekt\u00f3rzy powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na fakt, \u017ce pierwotne grupy rodzinne i plemienne najprawdopodobniej by\u0142y poliamoryczne, a monogamia jest kulturowym konstruktem, kt\u00f3ry zosta\u0142 narzucony przez zasady moralne i religijne.
\nSami poliamory\u015bci twierdz\u0105, \u017ce s\u0105 zdolni do kochania wielu os\u00f3b bez uczucia zazdro\u015bci. Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce poliamoria wi\u0105\u017ce si\u0119 nie tylko z relacjami erotycznymi (cho\u0107 jest to przez wiele os\u00f3b z takich relacji uznawane za jeden z ich g\u0142\u00f3wnych atut\u00f3w), a emocjonalnymi, to jest to wprost zaskakuj\u0105ce. Na pewno trudny jest fakt porzucenia zazdro\u015bci, gdy\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z poczuciem posiadania. Cz\u0142owiek za\u015b jest mocno terytorialnym i zaborczym zwierz\u0119ciem. Dlatego psychologowie dopatruj\u0105 si\u0119 w takich uk\u0142adach albo p\u0142ytkiego zaanga\u017cowania emocjonalnego, albo g\u0142\u0119bokiej \u015bwiadomo\u015bci i dojrza\u0142o\u015bci. Dla wielu cz\u0142onk\u00f3w sieci poliamorystycznych tego typu relacje intymne na poziomie uczuciowym i cielesnym s\u0105 wyra\u017an\u0105 emancypacj\u0105 obu p\u0142ci. St\u0105d te\u017c niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 go za element nurtu skrajnego feminizmu.
\nJednym z wielu powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych te\u017c niekt\u00f3rzy decyduj\u0105 si\u0119 wej\u015b\u0107 w podobny uk\u0142ad, jest zaw\u00f3d zwi\u0105zkami monogamicznymi. Jak sami twierdz\u0105 \u2013 zaanga\u017cowanie w relacj\u0119 z jedn\u0105 osob\u0105 na d\u0142u\u017cej rodzi wzajemne frustracje, po pewnym czasie m\u0119czy i buduje napi\u0119cie, kt\u00f3re mo\u017cna roz\u0142adowa\u0107 jedynie poprzez agresj\u0119. Tym samym bardziej logiczne jest nawi\u0105zanie relacji z wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 os\u00f3b, bez wzajemnych pretensji i oczekiwa\u0144, jedynie trzymaj\u0105c si\u0119 zasad dotycz\u0105cych jawno\u015bci, wierno\u015bci, lojalno\u015bci i braku zazdro\u015bci.
\nZdecydowanie nie jest to \u017cycie dla ka\u017cdego \u2013 wymaga samodyscypliny emocjonalnej. Wszak nie ka\u017cdy jest w stanie znie\u015b\u0107 to, \u017ce partner nie tylko uprawia seks z kim\u015b innym, ale by\u0107 mo\u017ce czuje do tej osoby co\u015b wi\u0119cej. Sceny zazdro\u015bci wi\u0119c mog\u0105 skutecznie zrujnowa\u0107 tak\u0105 sie\u0107.<\/p>\n
Wielomi\u0142o\u015b\u0107 jest te\u017c polem zainteresowa\u0144 tak\u017ce wielu psycholog\u00f3w i seksuolog\u00f3w. Lew-Starowicz, kt\u00f3ry jest prawdopodobnie najszerzej znanym polskim seksuologiem, zauwa\u017ca, \u017ce skoro osoby takie nie odczuwaj\u0105 zazdro\u015bci, oznacza to, \u017ce by\u0107 mo\u017ce nie s\u0105 tak mocno zaanga\u017cowane w relacj\u0119 partnersk\u0105, kt\u00f3r\u0105 to uczucie cechuje. Zazdro\u015b\u0107 bowiem jest mechanizmem obronnym na potrzeby zwi\u0105zk\u00f3w monogamicznych. \u0141\u0105czy si\u0119 z poczuciem przywi\u0105zania i wzajemnej zale\u017cno\u015bci.
\nNiekt\u00f3rzy psychologowie jednak twierdz\u0105 inaczej. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce je\u015bli kto\u015b trwa w takim uk\u0142adzie z w\u0142asnej woli, jest \u015bwiadom, z czym si\u0119 ono wi\u0105\u017ce, to spe\u0142nione s\u0105 wszelkie przes\u0142anki dotycz\u0105ce zwi\u0105zku partnerskiego. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 specjalist\u00f3w jednak przestrzega przed tego typu stylem \u017cycia. Konsekwencj\u0105 mog\u0105 by\u0107 zaburzenia dotycz\u0105ce poczucia w\u0142asnej warto\u015bci i bezpiecze\u0144stwa. Decyduje o tym bowiem fakt, \u017ce w ka\u017cdej chwili kto\u015b mo\u017ce wypa\u015b\u0107 z takiej relacji. Z drugiej strony wymaga ona ca\u0142y czas bycia atrakcyjnym. W przeciwnym wypadku zainteresowanie tak\u0105 osob\u0105 mo\u017ce spa\u015b\u0107, przez co zejdzie na drugi plan zar\u00f3wno w relacjach emocjonalnych, jak i seksualnych.
\nCz\u0119\u015b\u0107 specjalist\u00f3w uwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wchodzenie w relacje poliamoryczne to uciekanie przed swoimi problemami. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli wcze\u015bniej pr\u00f3bowali si\u0142 w zwi\u0105zku z jedn\u0105 osob\u0105. Zamiast podejmowa\u0107 pr\u00f3by rozwi\u0105zania k\u0142opot\u00f3w, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 w uk\u0142adzie dw\u00f3ch os\u00f3b, decyduj\u0105 si\u0119 na pewne \u201e\u0142atwiejsze\u201d wyj\u015bcie \u2013 swobody \u017cycia, wchodzenia w relacje intymne z dowolnymi osobami, przy jednoczesnym pozostawianiu swoich problem\u00f3w za sob\u0105, zamiast stawianiu im czo\u0142a.<\/p>\n
Niezale\u017cnie jednak od opinii specjalist\u00f3w, zwolennicy takiego trybu \u017cycia okre\u015blaj\u0105 go jako wyzwalaj\u0105cy. Odnajduj\u0105 w nim poczucie szcz\u0119\u015bcia i, nawet je\u015bli jest ono z\u0142udne, to jest dla nich najwa\u017cniejsze. Niekt\u00f3rzy nawet twierdz\u0105, \u017ce dzi\u0119ki otwarciu zwi\u0105zku, mog\u0105 pog\u0142\u0119bi\u0107 swoje relacje z dotychczasowymi partnerami.
\nJak jest w rzeczywisto\u015bci? Tego tak naprawd\u0119 mog\u0105 dowiedzie\u0107 si\u0119 po latach, czuj\u0105c si\u0119 nasyconymi \u017cyciem lub te\u017c ko\u0144cz\u0105c z poczuciem braku. Dzisiaj poliamorzy\u015bci coraz g\u0142o\u015bniej m\u00f3wi\u0105 o swoim prawie do prowadzenia tego typu \u017cycia \u2013 bez pi\u0119tna ze strony innych, oczerniania i wyzwisk. Jak wspomnieli\u015bmy, sta\u0142o si\u0119 to elementem walki niekt\u00f3rych feministek o wyrwanie z pewnych konwenans\u00f3w, jako element emancypacji. Jedn\u0105 z nich jest Tilda Swinton, brytyjska aktorka, kt\u00f3ra ma swobodne podej\u015bcie do relacji z lud\u017ami.
\nTak\u017ce w Polsce coraz g\u0142o\u015bniej domagaj\u0105 si\u0119 swoich praw. Zasadniczo zar\u00f3wno obecne prawo karne, jak i konstytucyjne, jest dla nich represyjne \u2013 zapis o tym, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo jest wy\u0142\u0105cznie zwi\u0105zkiem jednego m\u0119\u017cczyzny i jednej kobiety, brak regulacji dotycz\u0105cych zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich, a tak\u017ce karalno\u015b\u0107 bigamii z pewno\u015bci\u0105 mog\u0105 rodzi\u0107 pewne komplikacje. Nie m\u00f3wi\u0105c o spo\u0142ecznym napi\u0119tnowaniu, tym bardziej \u017ce Polacy wci\u0105\u017c daj\u0105 sobie dyktowa\u0107 prawa dotycz\u0105ce tak\u017ce ich stref prywatnych. Najwi\u0119ksze obawy jednak tylko budzi jeden fakt: co w przypadku, kiedy w takich relacjach pojawi\u0105 si\u0119 dzieci? Czy mo\u017cliwo\u015b\u0107 zako\u0144czenia relacji przypadkiem nie wp\u0142ynie na ich wychowanie, rozw\u00f3j i wykszta\u0142cenie? P\u00f3ki takie zwi\u0105zki \u017cyj\u0105 w pewnym \u201epodziemiu\u201d, ci\u0119\u017cko jest oceni\u0107 ich wp\u0142yw na rozw\u00f3j najm\u0142odszych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wyobra\u017cacie sobie sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej dzielicie faktyczn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 romantyczn\u0105 i cielesn\u0105 z kilkoma kobietami lub kilkoma m\u0119\u017cczyznami? Dla wi\u0119kszo\u015bci przedstawicieli naszego spo\u0142ecze\u0144stwa jest to wci\u0105\u017c niewyobra\u017calna relacja. Wszak standardem kulturowym jest ma\u0142\u017ce\u0144stwo z\u0142o\u017cone jedynie z kobiety i m\u0119\u017cczyzny, a wszelkie odst\u0119pstwa od tego cz\u0119sto s\u0105 traktowane jako wypaczenia (do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, \u017ce bigamia, czyli zawarcie ma\u0142\u017ce\u0144stwa w czasie pozostawania w innym, \u201estarym\u201d, jest karalna \u2013 mo\u017cna przez to trafi\u0107 nawet na <\/p>\n